ଅଚିଲିକି ଲିପିର ସ୍ରଷ୍ଟା-1-2-2024
@fþPòKòe iâÁû _ŠòZ eNê^û[ cêc
dìeb¬ cûUòe Mað I ùMøea, iû«ûkú bûhûe _ŠòZ eNê^û[ cêcêðö aòõg gZû±úe ZéZúd \gKùe @û\òaûiú bûhû ùlZâùe ù~Cñ ùa÷_æaòK _eòa©ð^ ù\Lû ù\A[ôfû, _ŠòZ eNê^û[ cêcêð Zû'e _â[c iìZâ]e [ôùfö 1905 ciòjû ùc 18 ZûeòLùe IWÿògûe cdìeb¬ Ròfäûùe Zûue R^àö iû«ûkú bûhûe ÊZª fò_ò ^[ôaûeê fòLôZ iûjòZý iéÁò i¸a ^[ôfûö _ŠòZ cêcêð iû«ûkú bûhû _ûAñ ÊZª fò_òe @ûagýKZû @^êba Keò 1925 ciòjûùe @fþPòKò Cnûa^ Keò[ôùfö Gjò fò_òùe _ûVý_êÉK I iûjòZý eP^û Keò iû«ûkú iûjòZýKê ùi ^ì@û \òM _â\û^ Keò[ôùfö Gjò @bò^a C\ýc \ßûeû iû«ûkú bûhûe _âûY _âZòÂû i¸a ùjûA[ôfûö Gjò fò_òKê iû«ûkú bûhû ùMûÂú c¤ùe MâjYúd Keòaû fûMò ~[ûi¸a _âdûi c¤ Keò[ôùfö Zûu C\ýcùe UûUû^MeVûùe iû«ûkú bûhûe _â[c cê\âY ~ª _âZòÂû ùjûA[ôfûö _ûVý_êÉK ùlZâùe _ŠòZ cêcêð @le gòlû I gògê _ûV C_ù~ûMú _êÉK eP^û Keò[ôùfö MYòZ gòlû _ûAñ GfKû_Za Gaõ aýûKeY _êÉK Zûu _âZòbûe iê¦e ^cì^ûö iû«ûkú bûhû Gùa ieKûeú ÊúKéZò _ûA i´ò]û^e @Ác iìPúùe iÚû^òZ ùjûAQòö Giaê ùgâde @]ôKûeú ùjCQ«ò _ŠòZ cêcêðö Zûu @a\û^ _âZòUò @û\òaûiúu jé\dùe PòeKûk a*ôejòa, G[ôùe iù¦j ^ûjóö 1982 ciòjû ù`aé@ûeú 1 ZûeòLùe Zûue _eùfûK ùjûA[ôfûö ùMû_ú^û[ \ûg KâúWÿû gòlK, jeòjeû^¦ aûkûgâc _…ûcêŠûA, ùK¦âû_Wÿû ùcû : 8895296167 c
ଉଦାମ ସିଂ
26-12-2023
R^à Zò[ô:ijò\ CŸûcþ iòõj C¡ûcþ iòõj RùY eûÁâaû\ú bûeZúd Kâû«òKûeú [ôùfö Zûu R^à 1899 ciòjû @ûRòe \ò^ùe ùjûA[ôfûö cûZâ 7ahð adiùe cûZû_òZûuê jeûA aWÿ bûAu ij aûKò Rúa^ GK @^û[ûkdùe aòZûA[ôùfö cûUâòKþ _eúlû _ùe _Xÿû QûWÿòùfö 1919 G_âòfþ 13ùe ùjûA[ôaû Rûfò@û^ûIßûfûaûMþ jZýûKûŠ Zûu c^ùe Mbúe @ûNûZ iéÁò Keò[ôfûö ùiùZùake ùRù^eûfþ iûeþ cûAùKfþ Wûdûeþ NUYûiÚkùe @ûLòaêRû MêkòPûk^û Keò[ôùfö G[ôùe jRûe jRûe ùfûKu céZêý ùjûA[ôfûö NUYûUò Zûuê ù~ZòKò \êüLôZ Keò[ôfû Zû’Vê @]ôK ùKâû]ôZ Keò[ôfûö Gjûe _âZòùgû] ù^aûKê ùi _Y Kùfö ùiùZùaùk ùi bMZþ iòõju Kû~ðý_âYûkú Gaõ Zûu Kâû«òKûeú icìjue iûji gqòùe Lêaþ _âbûaòZ ùjûA[ôùfö ùZYê AõùeRcûù^ Zûuê bMZ iòõju Mê¯Pe bûaò Mòe` Kùfö ùRfþeê aûjûeòaû _ùe @ù^K icdùe ùi _âZòùgû] ù^aûKê iêù~ûM ùLûRê[ôùfö 1940 cûyð 13ùe Gjò iêù~ûM Zûu jûZKê @ûiòfûö ùi\ò^ fŠ^þe KûKèU^þ jfþùe AÁ AŠò@û @ûùiûiòGi^þ Gaõ edûfþ ùi<âûfþ Giò@ûA ùiûiûAUò c¤ùe iûlûZKûe Pûfò[ôfûö Gjò icdùe C¡ûcþ iòõj jûZùe a§êK ]eò bòZeKê _âùag Kùf Gaõ iûeþ cûAùKfþ Wûdûeþuê MêkòKeò jZýû Kùfö Gjò NUYûùe Zûuê Mòe` Keû~ûA @bòg¯ Kae `ûgú \Šûù\g \ò@ûMfûö 1940 ciòjû RêfûA 31ùe Zûuê `ûgú \ò@û~ûA[ôfûö
25-12-23
aòKûg _êeêh aûRù_d
@û\ýûgû cjû_ûZ
Gjò _âKéZò @ûcKê @ù^K C_jûe ù\AQòöbûeZahð GKcûZâ ù\g ~ûjûe cûUòùe @céZ @Qò Gaõ ~ûjûKê cû' bûùa iù´û]^ Keû~ûGöù_øeûYòK Kò´\«ú @^ê~ûdú,icê\â c^Ú^ icdùe Cš^Ü @céZ bûeZahð e Pûeò ije jeò\ßûe,_âdûM, ^ûiòK I C{dò^úùe Pjfò _Wÿò[ôfûöjòcûkd _âjeú _eò Gjûe iêelû Keê[ôaû ùaùk _aòZâ Mwû Gjûe _û\ ù]ûAù\CQòöGjò icÉ C_jûe _eò GcòZò GK C_jûe Gjò cûZébìcò @ûcKê ù\AQò ~ûjû icÉu Vûeê bò^Ü Gaõ ùi C_jûe ùjCQ«ò @Uk aòjûeú! @Uk aòjûeú aûRù_dú 25 Wòùi´e,1924ùe c¤_âù\ge ùMû@ûfòde Vûùe GK jò¦ê aâûjàY _eòaûeùe cûZû Kâò¾ûù\aú I _òZû Ké¾aòjûeú aûRù_dúu ùKûkcŠ^ Keò[ôùfö ùMû@ûfòde I _ùe G.bò.Gc,ae^Me,C{dò^ú Vûùe ùi ^òRe _âû[còK gòlû icû¯ Keò[ôùfö_ùe ùi ùMû@ûfòde bòùoûeò@û KùfR(a©ðcû^e cjûeûYú flàúaûB ieKûeú cjûaò\ýûkd) Vûùe iõÄéZ,jò¦ú I AõeûRú bûhû iûjòZýùe iÜûZK gòlû icû¯ò Keòaû ij Wò. G.bò KùfR, Kû^_êe Vûùe eûR^úZò aòmû^ùe iÜûZùKû©e gòlû MâjY Keò[ôùfö @û~ðý Kêcûe ibû(@û~ðý ibûe ~êa iwV^) eê ^òRe eûRù^÷ZòK Rúa^ @ûe¸ Keò[ôaû 'bûeZ e^ô' aûRù_dú eûÁâúd Êdõ ùiaK iõNe _ì‰ðKûkú^ _âPûeK ùjaû ij _ùe bûeZúd R^ixe i\iý I bûeZúd R^Zû _ûUðòe _âZòÂûZû i\iý ùjûA_ûeò[ôùföùi bûeZe _â[c @YKõùMâi _â]û^cªú ùjûA _ûeò[ôùfö \úNð _û* \g§òeê C¡ðß icd ]eò iûõi\ bûùa _âZò^ò]ôZß Keê[ôaû 'bûeZe^ô' aûRù_dú 1996ùe ùZe \ò^,1998 eê 1999 _~ðý« ùZe cûi _ûAñ _â]û^cªú ùjûA[ôaû ùaùk _â[c[e _ûAñ 1999 eê 2004 _~ðý« _ì‰ðKûkú^ ieKûe iÚû_^ Keò[ôùfö bûeZ e^ô @Uk aòjûeú ùKak RùY eûRù^Zû ^[ôùf aeõ ùi RùY Kaò c¤ [ôùföbûeZ e^ô aûRù_dú bûeZúd I jò¦ê bûùa R^àMâjY Keò[ôaûeê ^òRKê ajêZ MaðòZ cù^ Keê[ôùfö"jò¦ê Z^c^,jò¦ê Rúa^ eMeM jò¦ê ùceû _eòPd!.." KaòZû cû¤cùe ùi Zûue _eòPd _â\û^ KeòaûKê ZòùkcûZâ iõùKûP Keê^[ôùföRùY Kaòe iùaðû©c ]cð ùjfû'ùi ~ûjû ùfL^ú Pûk^û KeêQ«ò Zûjû ]ûeY KeêQ«ò Kò ^ûjó?'_ŠòZ aûRù_dúu _ûAñ Gjò Cqò iµì‰ð bûùa ~êqò~êqö bûeZ e^ô aûRù_dú ^òR @û\gð eìù_ bMaû^ gâúeûcuê cû^ê[ôùföùi ùKak ^òR jé\dùe eûcuê ]ûeY Keò^[ôùf Zûu @ûPeYùe c¤ gâúeûc ù\Lû~ûC[ôùföùi ùKak eûcR^àbìcòùe _û\ eLôaû, eûc^acú ùe eûcPeYûcéZ _û^ Keòaû Kò´û eûcPeòZ cû^i _ûV Keòaû ùe iúcòZ ^[ôùfö@ûagýK iÚùk ùi Zûu @ûPeYùe c¤ gâúeûcuê ]ûeY Keê[ôùföù~ùZùaùk Zûue ùZe \ò^e ieKûe bûwòaûe icd @ûiòfû Zûu iûcÜûùe \êAUò C_ûd [ôfûöùi jêGZ iêUùKg akùe ieKûe MV^ Keò_ûeò[ûù« ^ùPZ ^òRe ieKûe bûwòaûKê ù\A[ûù« I ^òR jé\dùe [ôaû eûcuê elû Keò[ûù«ö@ûC ùi Zûjû jó KùföZûue ùZe \ò^e ieKûe bûwòaû \ò^ iõi\ùe ùi ù\A[ôaû @bòbûhY ùZe jRûe ahð _~ðý« bûeZúd ùfûKZªe cÉK Cy eLôaû ^òcù« _~ðýû¯ @ùUöùi\ò^ iõi\ùe ^òRe @bòbûhY ùgh Keòaû icdùe ùi gâúeûcu e GK iê¯ò ù\ûjeûA[ôùf-"^ bòùZû ceYû\iàò ùKakõ \êhòZc ~gü"ö@[ðûZ cêñ céZýêKê bd Kùe ^òRe @_~g I Kú©ðòe KkuòZ ùjaûKê bd KùeöiZùe ùi céZýêKê bd Keê^[ôùfö2018 ciòjû @MÁ 16 ZûeòLùe 94 ahð adiùe ùi céZýêaeY Keò[ôùf iZ cûZâ ùi Zûue Kú©ðò ù~ûMê @ûRò c¤ @ce ùjûA ejòQ«òö ùi RùY iyû ù\gù_âcú [ôùföZûu _eò _ê@ Gaõ Zûu _eò RùY _â]û^cªú bûeZ ahðKê còkò[ôaûeê G cûZébìcò MaðòZöùi RùY e^ô Gaõ bûeZe iaðùgâ _â]û^cªúö ùi ùjCQ«ò RùY aòKûg _êeêh I RùY ~êM_êeêhöùi _âKéZùe RùY bûeZ e^ô! c¬êeúùeûWÿ, b\â
R^à Zò[ô:@Uk aòjûeú aûRù_dú c¤_âù\ge Mßûfòdeþùe 1924 ciòjû @ûRòe \ò^ùe R^àMâjY Keò[ôùf bûeZe _ìaðZ^ _â]û^cªú ÊMðúd @Uk aòjûeú aûRù_dúö ùi RùY CyùKûUúe _ZâKûe, eûRù^Zû Gaõ Kaò eì_ùe LýûZò @Rð^ Keò[ôùfö _ûV_Xÿû icdeê jñò ùi aWÿ aWÿ Êû]ú^Zû iõMâûcúu ij Kû§Kê Kû§ cògûA[ôùfö Zûue eûRù^÷ZòK Rúa^ Êû]ú^Zû iõMâûceê jñò @ûe¸ ùjûA[ôfûö bûeZQûWÿ @ûù¦ûk^ icdùe @^ý ù^Zûu ij cògò ùi AõùeR aòùeû]ùe Êe Cù©ûk^ Keò ùRfþ ~ûA[ôùfö Gjò icdùe Zûue iûlûZ ùjûA[ôfû gýûcû_âiû\ cêLûRðúu ijö ZûuVûeê aûRù_dú eûR^úZòe@ù^K ùKøgk iµKðùe mû^ @ûjeY Keò[ôùfö aòùR_ò \kùe iûcòf ùjaû _ùe ùi \ke iõLýûMeòÂZû Gaõ \éXÿZû aRûd eLôaû iKûùg KVò^ _eògâc Keò[ôùfö _â]û^cªú _\ùe @]ôÂòZ ùjaû _ùe ùi ^òR \ûdòZßKê @ûjêeò \éXÿZûe ij iìPûeêeìù_ iµû\^ Keò[ôùfö 1999ùe KûeMòfþùe ùjûA[ôaû bûeZ-_ûKþ ~ê¡ùe bûeZKê ù~Cñ aòRd jûif ùjûA[ôfû, Zûjû Zûu ieKûeKê @ûjêeò \éXÿ Keòù\fûö Gjò aòRd Zûu _âZòzaòKê ùagþ _âbûaòZ Keò[ôfûö aûRù_dú ieKûe _ìeû _û* ahð _ìeY Keòaû _ùe ù\ge @û[ðòK aýaiÚûKê iê]ûeòaû _ûAñ ùaieKûeú ùiKÖeþMêWÿòKê @ûMKê aXÿûAaûKê ^ò¿©ò ù^A[ôùfö aòù\gùe _ê¬ò^òùagKê ù_âû›ûjòZ Keòaû ij @ûAUò ùiKÖeþùe C^ÜZò @ûYòùfö aòbò^Ü _âKûe iWÿK ù~ûR^û Gaõ gòlû ù~ûR^ûe c¤ _âûe¸ Keò[ôùfö 1998ùe ù_ûLeû^þ ^êýKäòdeþe i`k _eúlY Keò ù\g _ûAñ ùMøea @ûYò[ôùfö
R^à Zò[ô:c\^ ùcûj^ cûfaý
cjûcôû Mû§ú Zûuê aWÿ bûAe i¹û^ ù\A ‘bûeZ ^òcðûZû’e iõmû _â\û^ Keò[ôùfö Raûjûefûf
ù^ùjeê Zûuê RùY cjû^þ @ûcôû Kjê[ôùf, ~òGKò @û]ê^òK bûeZe eûÁâúdZûe cìk\ìê@û iéÁò
Keò[ôùfö ùi @ûC ùKjò ^êj«ò, c\^ ùcûj^ cûfaýö ùi [ôùf RùY cjû^þ eûRù^Zû Gaõ
gòlûaòZþö bûeZe iaêVê C©c aògßaò\ýûkd bûùa _eòPòZ a^ûei jò¦ê aògßaò\ýûkde iÚû_^û
Keò[ôùf c\^ ùcûj^ö ùi Gbkò RùY ù\gbq [ôùf, ~òG ù\ge Êû]ú^Zû _ûAñ ~[ûi¸a
_âdûi Keò[ôùfö Zûu aòPûe]ûeû @ûRòe ~êaaMðu _ûAñ ù_âeYû iûRòQòö RùY eûRù^Zû Gaõ
Êû]ú^Zû iõMâûcú bûùa Zûu Rúa^ @ûe¸ ùjûA[ôfû 1886 ciòjûùeö ùiùZùaùk
ùKûfþKûZûe \û\ûbûA ^ûùeûRúu @¤lZûùe @ûùdûRòZ bûeZúd eûÁâúd KõùMâie \ßòZúd
@]ôùag^ùe ù~ûMù\aûKê ùi @ûiò[ôùfö Gjò _âûe¸òK @]ôùag^ùe Zûu \ßûeû \ò@û~ûA[ôaû
bûhY C_iÚòZ ùgâûZûuê cªcêMÛ Keò[ôfûö bûhYe _âbûa cjûeûRû gâúeûc_ûfþ iòõju C_ùe
c¤ _Wÿò[ôfûö _âbûaòZ ùjûA ùi iû¯ûjòK icûPûe _Zâ jò¦êÉû^e iµû\K Gaõ Gjûe _âa§^
i¸ûkòaû \ûdòZß c\^ ùcûj^uê @_ðY Kùfö KòQò ahð Gjò \ûdòZß i¸ûkòaû _ùe ùi GfþGfþaò
_XÿòaûKê @ûjäûaû\þ PûfòMùfö IKòfûZò _Xÿû ùgh Keò @ûjäûaû\þ ^ýûdûkdùe _âûKÖòiþ @ûe¸
Kùfö Rúa^ iûeû ùi ^òR aòPûe]ûeû Gaõ iõ~cZûKê ùfûKu C^ÜZò \òMùe fMûA[ôùfö
Zûu Pfû_[ ù~ùZ K<KòZ [ôùf c¤ @ù]÷~ðý ^ùjûA @^ýKê eûÉû ù\LûAaûùe ~[ûiû¤
ùPÁû Keê[ôùfö 1861 ciòjû @ûRòe \ò^ùe Gjò cjû^þ aýqòZßue R^à ùjûA[ôfûö
eûR^úZòe @RûZgZî ; @Uk aòjûeú
ù_âcû^¦ _ûYòMâûjú bû eûR^úZòe @RûZgZî ; @Uk aòjûeú eZúd eûR^úZòe búhà _òZûcj bûaùe @Uk aòjûeú aûRù_dú PyòðZ aýqòZßö ùi [òùf bûeZahðKê Kûdcù^ûaûKýùe bf _ûC[òaû ^úZòaû^ ùgâ aýqòZßcû^u c]ýeê @^ýZcö ù\gaûiúuê C©c gûi^ ù\aû ijòZ ù\gKê aòKûg _[ùe @ûùMA ù^aûùe Zûue bìcòKû [òfû @^^ýö Êû[ð _ûAñ ùi ùKùa ^òRe @û\gð I iZý^òÂZûKê Rkû¬kò ù\A^[òùfö ù\gKê @[ðù^÷ZòK _âMZòe iWKùe @MâMûcú KeûAaûùe Zûue _\ùl_ MêeêZß_ì‰ðö aûRù_dúu bûhY ù~_eò CyùKûUúe [òfû ùijò_eò KaòZû eP^ûe ^ò@ûeû ùg÷kú icÉuê _âbûaòZ Keê[òfûö Z}ûkú^ _â]û^cªú Raûjûefûf ù^ùjeêuê bûhY cû]ýcùe ùi _âbûaòZ Keò_ûeò[òùfö 1924 ciòjû Wòùi´e cûi 25 ZûeòLùe c]ý_âù\ge ùMû@ûfò@eùe R^àMâjY Keò[òùfö eûR^úZò aòmû^ùe iÜûù©ûKZe jûif Keò[òùfö aûRù_dúu eûRù^÷ZòK Rúa^ bûeZQûW @ûù¦ûk^eê @ûe¸ ùjûA[òfûö Gjò icdùe Mòe` ùjûA ùi aWÿbûA ù_âcu ij 23\ò^ ùRfùe ejò[òùfö @Ukaòjûeú aûRù_dú ù~ \òù^ eûR^úZò cA\û^ùe @_âZò\ߦßú eûRù^Zû ùjùa Zûjû ù^ùjeê ajê _ìaðeê RûYò _ûeò[òùfö 1957 ciòjûùe aûRù_dú _â[c [e akeûc_êe ùfûKibû ^òaûðP^ cŠkúeê ^òaûðPòZ ùjûA[òùfö 1957 eê 2009 _~ðý« ùi fMûZe iõi\úd eûR^úZòùe ejò ù\gaûiúuê C©c gûi^ ù\aû ijòZ ù\gKê aòKûg _[ùe @ûùMA ù^aûùe iò¡jÉ [òùfö 10[e iûõi\ I 2[e eûRýibûKê ^òaûðPòZ ùjûA @û\gð iûõi\e _eòPd iéÁò Keò[òùfö 1977ùe ùcûeûeRú ù\gûAu cªúcŠkùe ùa÷ù\gòK cªú [òaûùaùk RûZòiõN @]ôùag^ùe jò¦òùe bûhY ù\A aògß \eaûeùe jò¦ò bûhûKê _eòPòZ KeûA[òùfö aûRù_dú ùfûKibûKê 10[e Gaõ eûRýibûKê 2[e ^òaûðPòZ ùjûA[òùfö 1977ùe ùi _â[c [e _ûAñ cªú ùjûA[òùfö ù_ûLeû^-2eê @ûe¸ Keò KûeMòf aòRd, ʉð PZêbðR Vûeê @ûe¸ Keò _â]û^cªú Mâûcý iWÿK ù~ûR^û Zûuê RùY \ìe\gúð eûRù^Zûe LýûZò @ûYò ù\A[òfûö 1996ùe 13\ò^ _ûAñ _â]û^cªú ejò[òùfö ùZùa 1998ùe Zûuê _êYò 13 cûi _ûAñ iêù~ûM còkò[òfûö Gjû _ùe 1999ùe @^êÂòZ iû^ò ^òaûðP^ùe aûRù_dúu ù^ZéZßû]ú^ eûÁâúd MYZûªòK ùc< iõLýûMeòÂZû jûif Keòaûeê aûRù_dú _â[c @YKõùMâi _â]û^cªú bûùa 2004 _~ðý« Zûu Kû~ðýKûk iµì‰ð Keò[òùf ö _â]û^cªú Mâûc iWÿK ù~ûR^û, iaðgòlû @bò~û^, \ìe i*ûe aò_æa, @[ðù^÷ZòK iÚòeZû, _âZòelû aòbûMe \éXZû, @ûYaòK _eúlY, P¦â @bò~û^-1, Zò^òUò ^ì@û eûRý ~[û QZògMW, C©eûLŠ, SûWLŠ MV^ @û\ò ù~ûR^ûKê i`k eì_ ù\aûùe @Uk aòjûeú aûRù_dúuê ù\gaûiú bêfò _ûeòùa ^ûjóö @Uk aòjûeú aûRù_dú Kjê[òùf- bûeZ ùKak _é[òaúe ùMûUòG @õg ^êùjñ, Gjûe _âZòUò ^\ú Mwû, _âZòUò _[e gòagueö Gjû ùjCQò ù\abìcú, _êYý bìcòö aògß ij iêiµKð eLòaûKê ^òRe icÉ aê¡ò aûRù_dú _âùdûM Keê[òùfö \úNð\ò^eê ejò @ûiò[òaû Kûgàúe aòaû\e icû]û^ _ûAñ 1999 ù`aé@ûeú 19ùe \òfäú-fûùjûe aiþùiaûKê gêbûe¸ Keò Z}ûkú^ _ûKþ _â]û^cªúu ^òKUKê ~ûZâû Keò[òùfö fûùjûeKê aiþ PkûAaûe \êüiûjiKê ùi a§êZû bûhûùe C_iÚû_òZ Keò[òùfö i\ûA-iejZþ bûùa cûcòZ Gjò aiþ ~ûZâû aògße \éÁò @ûKhðY Keò[òfûö Gjò NUYû ùiùZùaùk @«ðRûZúd KìU^úZò ùlZâùe GK iõùKZ eìù_ Cbû ùjûA[òfûö ^òRe G_eò eûRù^÷ZòK \éÁòbwú ù^A ajê cjfùe ùi _âgõiòZ ùjûA[òùfö ^òdªY ùeLû @^ê_âùag Keò Rû¹ê-Kûgàúeùe _ûKòiÚû^ ùi^û Gaõ iªûiaû\úcûù^ _âùag Keò[òa RYû_Wòaû _ùe @Uk aòjûeú aûRù_dú Gjûe KWû Raûa ù\aû _ûAñ bûeZúd ùi^ûKê ^òùŸðg ù\A[òùfö `kùe 1999 Rê^ùe @_ùei^ aòRd @ûe¸ ùjûA[òfûö _âûd Zò^òcûi ]eò ~ê¡ Pûfò[òfûö bûeZe _âûd 500 ùi÷^ý ijò\ ùjûA[òùfö ùZùa _ûKòiÚû^e _âûd 4000 _~ðý« ùi÷^ý I iªûiaû\úuê bûeZúd ùi÷^ý ^ò_ûZ Keò[òùfö _ûKòiÚû^e Z}ûkú^ _â]û^cªú ieò`u _âÉûa Kâùc Z}ûkú^ @ûùceòKûe eûÁâ_Zò Käò<^ aûRù_dúuê ~ê¡ aòeZò _ûAñ @^êùeû] Keòaû _ùe KûeMòf ~ê¡e @aiû^ NUò[òfûö KûMòðf ~ê¡ùe bûeZe aòRd_â]û^cªú aûRù_dúu bûacì©ð òKê aé¡ò Keò[òfûö ù\gùe @ûZuaû\ú Kû~ðýKkû_Kê ùfû_ KeòaûKê @Uk aòjûeú aûRù_dú gqògûkú @ûA^e @ûagýKZû @^êba Keò[òùfö Z\^ê~ûdú Zûu @ckùe _â[c [e _ûAñ @ûZuaû\ aòùfû_ @ûA^ Kû~ðýKûeú ùjûA[òfûö bûeZKê @ûYaòK @Èùe lcZû iµ^Ü KeûAaû fûMò ù_ûLeû^- 2 @ûYaòK ùaûcû _eúlY [òfû Zûue @^ýZc i`kZûö 1974ùe A¦òeû Mû§ú _â]û^cªú [òaû icdùe bûeZ _â[c _ecûYê _eúlû Keò[òfûö 22ahð _ùe bûeZ _êYò _ecûYê _eúlû Keòaûeê GjûKê ù_ûLeû^- 2 Kêjû~ûGö 1998 ùc 11 I 13 ZûeòLùe eûRiÚû^e Rdiûùfùce Ròfäûe ù_ûLeû^ ùUÁ cûUò bòZùe \êA\ò^ùe _û*[e Gjò _eúlY iò @ûAGe MêA¦û ^ReKê @ûiò _ûeò^[òfûö \êA\ò^ c]ýùe _û*Uò _ecûYê _eúlû i`kZûe ijòZ Keû~òaû _ùe _â]û^cªú aûRù_dú GK iû´û\òK i¹òk^ú WûKò bûeZ GK _ì‰ûðw @Yê gqò iµ^Ü eûÁâ ùaûfò ùNûhYû Keò[òùfö \éÁòbwúùe _eòa©ð^ Keò[òfûö _ecûYê gqò iµ^Ü eûÁâ ZûfòKûùe bûeZ iûcòf ùjûA[òfûö @û«RûðZòK Éeùe aòbò^Ü ù\g bûeZe Gjò _ecûYê _eúlûKê icûùfûP^û Keò[òùf c]ý aûRù_dúu iûjiòKZûKê _âgõiû còkò[òfûö _ecûYê gqò iµ^Ü eûÁâ ZûfòKûùe bûeZKê iûcòf Keò ù\g iêelû _âZò ^òR _âZògþîZòa¡Zûe _eòPd ù\A[òùfö @ù^K i¹û^e @]òKûeú @Uk aòjûeú aûRù_dúuê 2015 ciòjû ùc 27 ZûeòLùe ù\ge iùaûðy i¹û^ bûeZ eZÜ _â\û^ Keû~ûA[òfû ö
ମହମ୍ମଦ ହିଦାୟତୁଲ୍ଲଲଲ-17-12-23
R^à Zò[ô:cj¹\ jò\ûdZêfäû 1905 ciòjû @ûRòe \ò^ùe R^àMâjY Keò[ôùf cj¹\ jò\ûdZêfäûö Zûu _òZû bûeZe RùY LýûZ^ûcû Kaò [ôùf; ~òGKò aòùghZü DŸêð bûhûùe ^òR KaòZû iuk^ Keê[ôùfö _òZûu KaòZû _âZò jò\ûdZêfäûue _âak eêPò [ôfûö ùi RùY ùMûfØùcWûfòÁþ bûùa ùMøea c¤ @Rð^ Keò[ôùfö 1927 eê 1930 c¤ùe Kýû´âòRþ dê^òbiðòUòùe IKòfûZò _Xÿò[ôùfö IKòfûZò Gaõ AõeûRú iûjòZýùe Zûu _âak \lZû [ôfûö 1942ùe ^ûM_êe jûAùKûUðùe ieKûeú IKòf bûùa Zûue ^ò~êqò ùjùfö 1946ùe c¤_âù\g jûAùKûUðùe @Zòeòq RRþ bûùa @aiÚû_òZ ùjùf ùiö 1954ùe ^ûM_êeþe cêLý aòPûe_Zò bûùa _\ @kuéZ Keòaû _ùe 1958ùe iê_âòcþùKûUðe cêLý aòPûe_Zò bûùa ^ò~êqò _ûAùfö ùiùZùaùk jò\ûdZêfäû [ôùf iê_âòcþùKûUðe iaêVê ~êa cêLý aòPûe_Zòö 1969 ciòjû RêfûA 20 eê @MÁ 24 _~ðý« ùi bûeZe @ûKÖòõ eûÁâ_Zò Gaõ 1979 @MÁ 31 eê 1984 @MÁ 30 ~ûG C_eûÁâ_Zò bûùa _\ @kuéZ Keò[ôùfö jò\ûdZêfäû @ù^K _êÉK eP^û Keòaû ij ùXeþ i¹û^ I ÊúKéZò fûb Keò[ôùfö 1992 ùiù_Ö´e 18ùe ùi ùgh ^òügßûi ZýûM Keò[ôùf
